مصطفى النوراني الاردبيلي
30
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شال انجير [ مشخصات : ] نكته جالب اين انجير ، اين است گاهى بهطور انگلى روى درختان ديگر مانند افرا مىرويد و ريشه خود را طول تنه درخت وارد كرده و به طرف پايين مىآيد تا به خاك برسد . نام محلى آن در مازندران انجيل ، در نور انجير ، در آمل شال انجير ، در ارسباران گم شو ، در رامسر يوانجير ، در كردستان هنجير و در لرستان كِرّ مىباشد . خواص آن شبيه انجير اهلى است . در ارتفاعات تخت جمشيد تا 1500 متر از سطح دريا بهطور و حشى مىرويد . ميوه آن تخم مرغى كوچك كمى مخملى و خواص آن كم و بيش مشابه انجير پرورشى است . « 2 » شال به مشخصات : به فارسى « به » ، « آبرود » ، « آبى » و در كتابهاى طبّ سنّتى با نام عربى آن « سفرجل » نام برده مىشود و در نقاط مختلف شمال ايران با نامهاى محلّى ، در آستارا « آيوا و هيوا » در مازندران و راميان و كتول « شغال به و شال به » در لاهيجان و رودسر « توچ » و در رامسر و شهسوار « شنگه » ناميده مىشود . شال به ، درختى است كوچك كه پوست ساقه و تنه آن به رنگ قهوهاى سير كه شكاف نمىخورد ، ولى وقتى كه درخت كهنسال شد قطعاتى از پوست از درخت كنده مىشود . از نظر تركيبات شيميايى در مغز دانه به گلوكوزيد آميگدالين ( در حدود 1 درصد ) وجود دارد و از مغز دانه در حدود 19 - 15 درصد روغن ثابت گرفته مىشود . « 1 »
--> ( 2 ) - همان ، ج 2 ، ص 46 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 72 .